Zapowiedź sezonu przełajowego 2026/2027

A więc przełaje… zawodnicy ścigają się już od kilku tygodni. Właściwy sezon cyclocrossu zaczyna się jednak dzisiaj. Dlaczego akurat dzisiaj? Odpowiedź jest prosta – w belgijskim Overijse inaugurację ma seria zawodów „Superprestige”. 

Przełaje od dobrych kilkunastu lat są częścią kolarskiego mainstreamu. Gdy w drugiej połowie `00s pisałem treści dla bikeWorld.pl cyclocross był dla mnie tym, czym dla części kolarzy – sposobem na spędzenie zimy. Z mojej perspektywy trafiłem wówczas na idealny moment, ponieważ informacje o gwiazdach cyclocrossu: Nysie, Groenendaalu, Wellensie, deClercqu czy Verveckenie zaczynały być dostępne za sprawą cyclingnews. 

Tyle tylko, że o tym, co wydarzyło się na kolejnych wyścigach dowiadywaliśmy się z relacji tekstowych i kilku zdjęć. Jedyny wyścig, z którego była transmisja w Eurosporcie to Mistrzostwa Świata. To było więc święto, na które czekałem. 

Później był Boom, Stybar aż nadszedł czas van Aerta i van der Poela. A wraz z nimi „złoty wiek kolarstwa”, wyrażający się w tym, że mamy dostęp do wszystkiego, wszędzie i na raz. Także do transmisji z kolarstwa przełajowego.

15.11.2025, Merksplas | Picture of the Men Elite & U23s Superprestige
race in Merksplas, © Flanders Classics

Jeśli nie macie dość wyścigów rowerowych w różnych postaciach, przerwę od połowy października do połowy stycznia w kolarstwie szosowym wypełnia cyclocross. I jest on dostępny w bardzo dużej objętości w Eurosporcie, niektóre imprezy na głównej antenie a wszystko na streamingach. 

W ramach krótkiego wprowadzenia. W przełajach mamy, tak jak w innych konkurencjach kolarskich kategorie wyścigów przyznawane przez UCI. Najwyżej punktowany jest Puchar Świata (CDM) a następnie mamy dwie kategorie gorzej punktowane: C1 i C2. 

Ponieważ przełaje mają mocno komercyjny charakter, poza Pucharem Świata liczą się przede wszystkim serie imprez w Belgii i Holandii: mająca swoje korzenie w latach `80 Superprestige oraz znana obecnie pod nazwą sponsora X2O (wcześniej związana z Gazet van Antwerpen, czyli GvA Trophy). Superprestige i X2O mają kategorię C1, ale już kolejna seria, HG Cross (znana poprzednio jako Exact Cross) ma w swoim kalendarzu i „Ce jedynki” i „Ce dwójki”. Podobnie jak Puchar Czech (przez lata sponsorowany przez Toi Toi, obecnie występuje pod nazwą Janev Cup). W miarę prestiżowe zawody mają też u siebie Szwajcarzy a ciekawostką niech będzie, że w tegorocznym kalendarzu UCI jest więcej imprez z Polski niż z Niemiec. Mamy nawet jedne zawody z kategorią C1, jest to „Owocowy Przełaj” w Laskowicach Pomorskich (zaplanowany na 14.11). Co do zasady na większości imprez rywalizują i panie i panowie, poza elitą także młodsze kategorie wiekowe (choć z tych nie ma transmisji). 

Najważniejszy jest jednak Puchar Świata, za nim Superprestige i X2O. Nie licząc oczywiście mistrzostw świata i tęczowych koszulek, które otrzymują zwycięzcy. 

Apogeum sezonu to tzw. Kerstperiode, czyli czas świąteczno-noworoczny, gdy przełajowcy ścigają się niemal codziennie, zazwyczaj w kolejnych miejscowościach w Belgii tradycyjnie związanych z cyclocrossem. 

Od dobrych kilku lat równocześnie zbawieniem i przekleństwem przełajów są wspomnieni już Mathieu van der Poel i Wout van Aert (a także po części Tom Pidcock). 

Wywodzący się z przełajów stali się supergwiazdami kolarstwa w ogóle, są zaliczani do grona najlepszych kolarzy na świecie. Ich osobisty poziom sportowy jest ekstremalnie wysoki, co powoduje, że ich obecność na dowolnej imprezie podbija zainteresowanie z nią związane. 

O ile jednak na szosie ich przewaga jest wyraźna, lecz nie tak dojmująca, w cyclocrossie nawet jeśli przyjeżdżają na start w trakcie zgrupowania lub po dłuższym okresie bez rywalizacji, właściwie robią co chcą z rywalami, dla których przełaj to całe ich życie. 

26.10.2025, Overijse| Picture of the Men Elite & U23s Superprestige
race in Overijse, © Flanders Classics

Co stawia takich zawodników jak Vandeputte, Vanthourenhout, Nieuwenhuis, Aerts czy Sweeck w nie do końca korzystnym świetle. Nawet, jeśli są znakomitymi specjalistami CX. Pomiędzy nimi a MVDP, van Aertem i Pidcockiem są jeszcze Thibaut Nys i Tibor del Grosso, którzy idą drogą wspomnianych, ale póki co nie weszli na taki poziom wybitności. 

Wśród kobiet sytuacja wydaje się być bardziej wyrównana, choć co do zasady dominują Holenderki i często zdarza się, że w kolejnych sezonach mamy kolarkę, która ma wyraźną przewagę nad resztą stawki. Ale nawet, jeśli Lucinda Brand czy Fem van Empel (która powróciła w tym roku po przerwie na zadbanie o dobrostan psychiczny) a wcześniej Sanne Cant czy Marianne Vos są zdecydowanym numerem jeden, suspens jeśli nie w przekroju całego sezonu, to przynajmniej na poszczególnych zawodach bywa większy.

Czy warto śledzić kolarstwo przełajowe? Zdecydowanie tak. Wyścigi mają wygodny do przyswojenia format, ponieważ trwają godzinę. Okrążenia są krótkie, trasy miewają techniczne elementy a warunki są zmienne. Nawet, jeśli z urlopu przyjeżdża van der Poel i decyduje, na którym okrążeniu odjechać rywalom, za jego plecami rywalizacja o kolejne miejsca jest dobrą, sportową rozrywką. A jeśli go nie ma, do wzięcia są nie tylko pieniądze, ale też punkty do klasyfikacji generalnej danej serii i spory prestiż. 

Krótko mówiąc, zamiast oglądać jakieś bzdury, można sobie do obiadu puścić wyścig przełajowy, ewentualnie zamiast rywalizować na zwifcie, zrobić swój trening na trenażerze a na rywalizację „błotniaków” patrzeć dla przełamania monotonii jazdy pod dachem.

Pytanie, którego nikt nie zadał brzmi: czy będę tej zimy relacjonował przełaje? 

Odpowiedź jest całkiem prosta: tak, ale nie tak szczegółowo jak kolarstwo szosowe. Nawet, jeśli sezon jest intensywny, istotnych wydarzeń jest mniej. A ponieważ „regularnie komentuję najważniejszej wydarzenia w wyczynowym kolarstwie”, dla zachowania odpowiedniej wagi klauzula sumienia nie pozwala mi poświęcać tyle czasu i energii na każdą imprezę przełajową. 

Ponieważ od kilku zim (m.in. ze względu na bardziej intensywne użytkowanie trenażera) znowu śledzę cyclocross uważniej, nic nie stoi na przeszkodzie by „robić z nich content”. Choć tak jak wyżej, z zachowaniem umiaru i rozsądku. 

Ilustracją tego materiału jest grafika z kalendarzem trzech najważniejszych serii wyścigów: Superprestige, Pucharu Świata i X2O. Najbliższa impreza będzie na nim oznaczana na zielono, minione na szaro. Dzięki temu będziecie mogli łatwo zorientować się, w którym momencie sezonu właśnie jesteśmy.

Zgodnie z tym, 25.10.2026 inaugurację Superprestige w belgijskim Overijse. Transmisje w streamingach Eurosportu:

13.37-14.40 z wyścigu elity kobiet

15.07-16.30 z wyścigu elity mężczyzn. 

Wyniki i rankingi najłatwiej śledzić na cyclocross24.com, są również na procyclingstats. W poweekendowych podsumowaniach powinny się też w wersji skróconej, jak po wyścigach szosowych pojawiać u mnie, do konsumpcji przy śniadaniu kolejnego dnia.